Co różni podatek należny od podatku naliczonego?
Wszyscy przedsiębiorcy będący czynnymi płatnikami VAT są zobowiązani do odprowadzania w terminie podatków od towarów i usług. Nie każdy jednak zdaje sobie sprawę, że w skład ów danin wlicza się zarówno podatek należny VAT, jak i podatek naliczony VAT. Te dwa pojęcia są ze sobą często mylone, dlatego warto się im bliżej przyjrzeć, ponieważ ich znajomość może przyczynić się do wprowadzenia korzystnych rozwiązań finansowych w firmie. Na czym więc polega każdy z tych podatków i jak je obliczyć? Tego dowiecie się z dzisiejszego artykułu! Zapraszamy do lektury!
Spis treści:
1. Na czym polega podatek należny VAT?
2. Na czym polega podatek naliczony VAT?
3. Jaka jest różnica między podatkiem należnym i podatkiem naliczonym?
4. Kiedy można odliczyć podatek naliczony od podatku należnego?
5. Jak obliczyć podatek należny VAT?
6. Jak obliczyć podatek naliczony VAT?
7. Jaki jest termin odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego?
Na czym polega podatek należny VAT?
Podatek należny VAT to danina, którą podatnik zobowiązany jest zapłacić organom skarbowym w związku z dokonaną sprzedażą towarów lub usług. Jego nazwa wynika z tego, że należy się on Skarbowi Państwa w związku z przeprowadzoną transakcją sprzedaży, a obowiązek jego zapłaty powstaje w momencie dostarczenia towaru lub wykonania usługi. Jego wartość jest jednak zależna od kwoty ceny netto oraz stawki VAT, a warunkiem podstawowym powstania obowiązku zapłaty należnego VAT jest dokonanie sprzedaży przez zarejestrowanego czynnego podatnika VAT, czyli takiego, który rozlicza się z tego podatku z Urzędem Skarbowym. Oznacza to więc, że daniny tej nie płacą przedsiębiorcy, którzy uzyskali zwolnienie z VAT lub prowadzą sprzedaż ze stawką zerową VAT, a jedynie tacy, którzy są czynnymi podatnikami VAT.
Na czym polega podatek naliczony VAT?
Podatek naliczony VAT to podatek, który przedsiębiorca płaci przy zakupie towarów lub usług potrzebnych do prowadzenia własnej działalności gospodarczej. Jego kwota może być wypadkową wielu czynników, jednak najczęściej jest to danina zapłacona przez właściciela firmy w związku z zakupami na firmę, czyli towarami i usługami, które zawierają podatek VAT. Takie transakcje stają się wówczas podstawą do odliczenia podatku naliczonego VAT od podatku należnego VAT, o ile przedsiębiorca udokumentuje zakup towaru lub usługi, dzięki czemu kwota tego drugiego się zmniejsza. W dużym uproszeniu mówiąc, oznacza to więc, że podatek naliczony VAT to danina opłacana przez przedsiębiorce za zakupione towary i usługi, o którą można zmniejszyć podatek należny VAT.
Jaka jest różnica między podatkiem należnym i podatkiem naliczonym?
Tak jak wspomnieliśmy, podatek należny i podatek naliczony są często ze sobą mylone, dlatego warto się im bliżej przyjrzeć, ponieważ ich znajomość może przyczynić się do wprowadzenia korzystnych rozwiązań finansowych w firmie. Pierwszy z nich oznacza bowiem sumę podatku VAT, którą dane przedsiębiorstwo jest zobowiązane oddać państwu z tytułu sprzedaży towarów lub usług, natomiast drugi z nich odnosi się do podatku VAT, który firma zapłaciła podczas nabywania towarów lub usług, w związku z czym może go odliczyć od kwoty podatku należnego VAT. Oznacza to więc, że przedsiębiorca kupujący towary i usługi związane z prowadzoną przez siebie działalnością, których zakup może potwierdzić odpowiednim dokumentem, może zmniejszać należność płaconego podatku VAT. Tutaj należy jednak zaznaczyć, że możliwość odliczenia VAT-u naliczonego przysługuje wyłącznie aktywnym podatnikom VAT i dotyczy jedynie kosztów związanych z ich działalnością. To właśnie dlatego tak ważne jest jest prowadzenie dokładnej ewidencji zakupów oraz posiadanie właściwych faktur.
Kiedy można odliczyć podatek naliczony od podatku należnego?
Niestety, przywilej odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego nie przysługuje każdemu. Z możliwości tej mogą bowiem skorzystać wyłącznie podatnicy VAT, a więc przedsiębiorcy, którzy są czynnymi płatnikami podatku VAT. Oznacza to zatem, że osoby, które nie prowadzą działalności gospodarczej oraz takie, które prowadzą, ale są zwolnione z płacenia podatku VAT, nie mogą skorzystać z odliczenia ów daniny. Dodatkowo, przepis nie dotyczy wszystkich transakcji, ponieważ ustawodawca wymienia także konkretne zdarzenia, które nie uprawniają do obniżenia podatku należnego, w tym między innymi nabycie usług noclegowych oraz gastronomicznych, a ponadto podatku naliczonego nie można odliczyć od podatku należnego w przypadku kosztów niezwiązanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. To właśnie dlatego, gdy przedsiębiorca zajmuje się sprzedażą rolet i żaluzji, to nie może wliczyć w koszty prowadzonej przez siebie firmy zakupu produktów spożywczych.
Jak obliczyć podatek należny VAT?
Obliczenie podatku należnego VAT jest stosunkowo proste. Wystarczy bowiem pomnożyć wartość netto sprzedanych towarów lub usług przez stawkę podatku VAT. Przykładowo, w przypadku przedsiębiorcy, który sprzedał towar za 10000 zł netto, a stawka VAT wynosiła 23%, wówczas u niego podatek należny wyniesie 2300 zł, ponieważ 10000 zł x 0.23 = 2300 zł. Oznacza to więc, że wartość brutto tej transakcji to 12300 zł, z czego 2300 zł to podatek należny VAT.
Jak obliczyć podatek naliczony VAT?
Obliczenie podatku naliczonego VAT jest równie proste, co obliczenie podatku należnego VAT. Tutaj także wystarczy bowiem pomnożyć wartość netto sprzedanych towarów lub usług przez stawkę podatku VAT. Przykładowo, w przypadku gdy dany przedsiębiorca zakupił usługi za 5000 zł netto, a stawka VAT wynosiła 23%, wtedy u niego podatek naliczony wyniesie 1150 zł, ponieważ 5000 zł x 0.23 = 1150 zł. Oznacza to więc, że wartość brutto tej transakcji to 6150 zł, z czego 1150 zł to podatek naliczony VAT, który można odliczyć od podatku należnego VAT, a zatem daniny, którą opłaca się za sprzedane towary lub usługi.
Jaki jest termin odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego?
Nie każdy zdaje sobie sprawę, ale gdy przedsiębiorca chce odliczyć podatek naliczony od podatku należnego, to bardzo ważne jest dotrzymanie odpowiednich terminów. Należy więc podkreślić, że co do zasady termin odliczenia podatku naliczonego zaczyna się od momentu otrzymania faktury. I tutaj chodzi o znaczenie momentu otrzymania, a nie wystawienia ów dokumentu, ponieważ pojęcia te są często ze sobą mylone. Wówczas podatek ten można odliczyć najwcześniej w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych towarów i usług powstał obowiązek podatkowy, czyli w okresie, za który sprzedawca jest zobowiązany rozliczyć VAT należny. Dodatkowo, termin odliczenia podatku naliczonego w przypadku rozliczeń VAT miesięcznych obowiązuje również przez jeden z trzech kolejnych okresów rozliczeniowych, natomiast w przypadku rozliczeń VAT kwartalnych obowiązuje przez dwa kolejne okresy rozliczeniowe. I tutaj bardzo ważne jest, że osoby rozliczające się metodą kasową mogą odliczyć rzeczony podatek dopiero po zapłaceniu faktur kosztowych. Przykładowo, gdy przedsiębiorca będący czynnym podatnikiem podatku VAT, składający miesięczne pliki JPK_V7M otrzymał fakturę zakupową w marcu, to wtedy może rozliczyć ją przez 3 kolejne okresy rozliczeniowe, a więc w kwietniu, maju lub czerwcu, w wyniku czego w jednym z tych miesięcy jego podatek należny zostanie zmniejszony o podatek naliczony.