Kto wypłaca zasiłek macierzyński?

Kto płaci za zasiłek macierzyński?

Zasiłek macierzyński to bez wątpienia bardzo istotne wsparcie zarówno dla przyszłych, jak i obecnych już rodziców. Dofinansowanie to jest wypłacane podczas urlopu macierzyńskiego, który przeznaczony jest na regenerację po porodzie oraz opiekę nad nowo narodzonym dzieckiem. Wynika on z przepisów Kodeksu Pracy i przysługuje każdej kobiecie, która urodziła dziecko w okresie ubezpieczenia chorobowego lub urlopu wychowawczego. Kto więc konkretniej go wypłaca? Ile dokładniej wynosi zasiłek macierzyński i jak długo można go dostawać? Tego dowiecie się z dzisiejszego artykułu! Zapraszamy do lektury!

Spis treści:
1. Co to jest zasiłek macierzyński?
2. Komu przysługuje zasiłek macierzyński?
3. Ile trwa zasiłek macierzyński?
4. Kto płaci zasiłek macierzyński?
5. Ile wynosi zasiłek macierzyński?
6. Kiedy przychodzi zasiłek macierzyński z ZUS?
7. Jakie dokumenty potrzebne są do zasiłku macierzyńskiego?

Zasiłek macierzyński to świadczenie pieniężne, które przeznaczone jest na regenerację po porodzie oraz opiekę nad nowo narodzonym dzieckiem. Dofinansowanie to jest wypłacane podczas urlopu macierzyńskiego, a więc okresu wolnego od pracy, który przysługuje kobiecie, która urodziła dziecko, a przy tym jest ubezpieczona i zatrudniona na podstawie umowy o pracę lub prowadzi działalność gospodarczą. Podstawowy wymiar urlopu jest jednak uzależniony od tego, ile dzieci urodziło się w czasie jednego porodu. Oznacza to więc, że taki urlop może trwać:

• przy urodzeniu 1 dziecka 20 tygodni,
• przy urodzeniu 2 dzieci 31 tygodni,
• przy urodzeniu 3 dzieci 33 tygodnie,
• przy urodzeniu 4 dzieci 35 tygodni,
• przy urodzeniu 5 i więcej dzieci 37 tygodni.

Taki urlop można wykorzystać już przed porodem, w wymiarze do 6 tygodni, otrzymując przy tym zasiłek macierzyński. Jego długość nie zmieni się jednak, w związku z czym po porodzie kobieta będzie mogła skorzystać jedynie z pozostałych dni urlopu.

Według Kodeksu Pracy urlop macierzyński, a tym samym zasiłek macierzyński, przysługuje kobietom objętym ubezpieczeniem chorobowym. Obejmuje to:

• pracowników zatrudnionych na umowę o pracę,
• członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz spółdzielni kółek rolniczych,
• osoby, które wykonują pracę nakładczą,
• osoby, które pracują na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług oraz osobom, które z nimi współpracują, a także osobom świadczącym pracę na podstawie umowy uaktywniającej,
• osoby, które prowadzą pozarolniczą działalność, a także osobom, które z nimi współpracują,
• osoby, które pracują odpłatnie na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub
• tymczasowego aresztowania,
• osoby, które odbywają służbę zastępczą,
• duchownych.

Oczywiście w każdym z tych przypadków zasiłek przysługuje jedynie kobietom ubezpieczonym, które urodziły dziecko lub przyjęły je na wychowanie, choć trzeba tutaj zaznaczyć, że osoby z zaległościami w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne mogą go nie otrzymać.

Tak jak wspomnieliśmy, czas trwania urlopu macierzyńskiego, a więc i otrzymywania zasiłku macierzyńskiego, uzależniony jest od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu. I tak w przypadku urodzenia 1 dziecka jest to 20 tygodni, przy urodzeniu 2 dzieci jest to 31 tygodni, przy urodzeniu 3 dzieci są to 33 tygodnie, przy urodzeniu 4 dzieci jest to 35 tygodni, a przy urodzeniu 5 i więcej dzieci jest to 37 tygodni. Dodatkowo, świeżo upieczone mamy mają także możliwość przedłużenia tego okresu, decydując się na urlop rodzicielski, co pozwala im jeszcze dłużej zająć się wychowaniem malucha. Tutaj trzeba jednak zaznaczyć, że choć w trakcie urlopu macierzyńskiego kobieta otrzymuje 100% podstawy wymiaru, to za okres urlopu rodzicielskiego przysługuje jedynie 70% podstawy wymiaru. Taki okres może wynosić od 41 do 43 tygodni, a po jego zakończeniu pracodawca zobowiązany jest dopuścić pracownika do pracy na dotychczasowym stanowisku, a jeżeli nie jest to możliwe, wówczas pracownik powinien trafić na stanowisko równorzędne z zajmowanym przed rozpoczęciem urlopu na warunkach nie mniej korzystnych od tych, które obowiązywałyby, gdyby pracownik nie korzystał z urlopu.

W czasie korzystania z urlopu macierzyńskiego lub urlopu rodzicielskiego pracownikowi nie przysługuje standardowe wynagrodzenie. Za ten okres kobieta powinna bowiem dostawać zasiłek macierzyński, który przysługuje każdej osobie zgłoszonej do ubezpieczenia chorobowego w dniu narodzin dziecka. Trzeba jednak wiedzieć, że za wypłatę tego świadczenia może być odpowiedzialny tylko jeden z dwóch podmiotów, a mowa tutaj o Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych lub pracodawcy. Zależy to bowiem od tego, ilu pracowników zatrudnia dana firma. To wszystko za sprawą przepisów Kodeksu Pracy, które mówią, że w przypadku, gdy w firmie na dzień 30 listopada zatrudnionych jest mniej niż 20 pracowników, wtedy zasiłek macierzyński wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych. I to samo dotyczy kobiet zatrudnionych na umowę zlecenie lub prowadzących własną działalność gospodarczą. Nieco inaczej wygląda jednak sytuacja, gdy pracodawca zatrudnia ponad 20 osób, ponieważ wówczas obowiązek wypłaty zasiłku spoczywa na nim.

Tak jak w przypadku pozostałych zasiłków, tak i w przypadku zasiłku macierzyńskiego, jego podstawę stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie, które liczone jest za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc porodu. Oznacza to więc, że zasiłek macierzyński wynosi średnią roczną podstawowego wynagrodzenia, natomiast w przypadku krótszego zatrudnienia w danej firmie, wówczas kwota zasiłku jest obliczana proporcjonalnie do przepracowanego czasu. W obu tych przypadkach kobieta otrzymuje jednak 100% podstawy wymiaru, z kolei za okres urlopu rodzicielskiego przysługuje jej jedynie 70% podstawy wymiaru. Oczywiście zawsze można też od razu zdecydować się na wykorzystanie obu urlopów, składając wniosek o urlop macierzyński i urlop rodzicielski jeden po drugim, w wyniku czego podczas ich trwania kobieta będzie otrzymywała zasiłek macierzyński w wysokości 81.5% podstawy wymiaru.

Matka dziecka, nie później niż 21 dni po porodzie, powinna złożyć pisemny wniosek o wypłacenie jej zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze. Po złożeniu ów dokumentów potwierdzających prawo do otrzymania zasiłku macierzyńskiego Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma obowiązek wypłacić go w ciągu 30 dni. Z kolei pracodawca powinien wypłacać świadczenie w dniu ustalonym jako termin wypłaty wynagrodzenia. W obu tych przypadkach podstawą jego wymiaru jest przeciętne miesięczne wynagrodzenie za okres 12 miesięcy kalendarzowych przed miesiącem porodu, natomiast w przypadku krótszego zatrudnienia w danej firmie, wówczas kwota zasiłku jest obliczana proporcjonalnie do przepracowanego czasu.

Aby otrzymać zasiłek macierzyński, niezbędne jest złożenie odpowiedniego wniosku, do którego należy dołączyć dokumenty potwierdzające prawo do uzyskania ów świadczenia. Mowa tutaj o:

1. Wniosku o zasiłek macierzyński, który dostępny jest na stronie internetowej ZUS, w każdej placówce ZUS oraz za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, czyli PUE ZUS.
2. Odpisie skróconym aktu urodzenia dziecka, który potwierdzi fakt narodzin malucha.
3. Umowie o pracę lub umowie zlecenie, które potwierdzą zatrudnienie,
4. Zaświadczeniu o opłacaniu składek na ubezpieczenie chorobowe, które potwierdzą samozatrudnienie,
5. Zaświadczeniu lekarskim z przewidywaną datą porodu, które jest niezbędne w przypadku, gdy chce się rozpocząć urlop macierzyński przed porodem.
6. Innych dokumentach, takich jak zaświadczenie z uczelni o okresie studiów lub zaświadczenie z urzędu pracy o okresie rejestracji jako osoba bezrobotna.

Wypełniony wniosek wraz z niezbędnymi dokumentami należy złożyć w ciągu 21 dni od dnia porodu, natomiast gdy celem jest skorzystanie ze świadczenia jeszcze przed porodem, wówczas można złożyć go najwcześniej na 6 tygodni przed przewidywaną datą poczęcia.